Wat is de n-term?
De n-term (ook: n-factor) is een correctiefactor waarmee de cesuur van een toets achteraf wordt verschoven. Een positieve n-term verlaagt de cesuur — leerlingen hebben minder punten nodig voor een voldoende. Een negatieve n-term verhoogt de cesuur.
Bij centrale examens (College voor Toetsen en Examens, CvTE) wordt de n-term officieel vastgesteld op basis van een vergelijking met referentiejaren. Dat is een gecontroleerd proces met een expliciete rechtvaardiging.
Bij schooltoetsen wordt de n-term soms gebruikt nadat een toets tegenviel — zonder dat duidelijk is waarom de toets tegenviel en welke vragen daarvoor verantwoordelijk zijn. Dat is problematisch.
Hoe verhoudt de n-term zich tot cesuur en omzettingstabel?
In de normale omzettingsprocedure stel je de cesuur vóór of direct na de afname in: dit is de score die precies een voldoende (5,5) oplevert. Op basis van de cesuur en de maximumscore genereert de omzettingstabel alle cijfers.
De n-term verschuift de cesuur achteraf — niet omdat de toets anders gescoord moet worden, maar om een ongunstig resultaat te compenseren. Faistos ondersteunt de n-term niet. De tools werken altijd op basis van een vooraf vastgestelde cesuur.
Alternatief: stel de cesuur correct in vóór de afname, op basis van het beheersingspercentage en de moeilijkheidsgraad. Dan is een n-term achteraf niet nodig.
Wanneer is de n-term gerechtvaardigd?
Er zijn situaties waarin herscoring redelijkerwijs niet mogelijk is:
- Grootschalige centrale examens waarbij duizenden exemplaren al zijn vernietigd.
- Situaties met extreme tijdsdruk waarbij uitstel van de uitslag ernstige consequenties heeft.
- Gevallen waarbij de toetsafname zelf verstoord was (technische storing, externe omstandigheid).
In al deze gevallen is de n-term een noodoplossing: de minst slechte optie als de betere opties niet meer beschikbaar zijn.
Vuistregel: als je nog wél kunt herscoren, doe dat dan. Zet de n-term pas in als herscoring feitelijk onmogelijk is geworden.
Wat is de betere aanpak: herscoring
Herscoring betekent: analyseer de toets na afname, stel vast welke vragen ongeldig zijn, en beoordeel daarna alle toetsen opnieuw op basis van de aangepaste sleutel. Dit geeft elk antwoordpatroon een cijfer dat overeenkomt met de werkelijk behaalde prestatie op de valide vragen.
Herscoring kost meer tijd dan het invullen van een n-term, maar levert betere informatie op — zowel over de leerling als over de kwaliteit van de toets.
Laatst bijgewerkt:
Faistos is een verzameling gratis online tools voor docenten in het Nederlandse onderwijs, actief sinds 2010 en ontwikkeld door toetsdeskundige Jan Meeuwissen. De tools zetten toetsscores en foutscores om naar cijfers op de Nederlandse schaal van 1,0 tot 10,0.
Normeer op basis van cesuur
Genereer een volledige normeringstabel op basis van de maximumscore en cesuur van jouw toets — gratis, exporteerbaar naar Word of Excel.
Naar de omzettingstabel →