De definitie
De cesuur is het minimum aantal punten waarmee een leerling een voldoende behaalt. In het Nederlandse onderwijs wordt de cesuur gelijkgesteld aan het cijfer 5,5 — de laagste voldoende op de schaal van 1,0 tot 10,0.
Alle scores op of boven de cesuur leiden tot een cijfer van 5,5 of hoger. Alle scores onder de cesuur leiden tot een onvoldoende (cijfer lager dan 5,5).
Hoe bepaal je de cesuur?
De cesuur stel je vast vóór of direct na de afname, op basis van twee overwegingen:
- Beheersingsniveau: welk percentage van de lesstof moet een leerling beheersen om een voldoende te verdienen?
- Moeilijkheidsgraad: hoe moeilijk zijn de vragen ten opzichte van het verwachte niveau?
Een veelgebruikt uitgangspunt is 55% van de maximumscore. Bij een toets van 40 punten is de cesuur dan 22 punten. Dit is echter geen vaste regel — bij toetsen op een hoger denkniveau of met een andere opbouw kan een hogere of lagere cesuur gepast zijn.
Vuistregel: stel de cesuur vast op basis van wat een leerling minimaal moet weten, niet op basis van hoe de klas gescoord heeft. De uitslag van de toets is geen reden om de cesuur aan te passen.
Cesuur en beheersingspercentage
Het beheersingspercentage is het percentage van de maximumscore dat overeenkomt met de cesuur. Bij een cesuur van 24 op een toets van 40 punten bedraagt het beheersingspercentage 60%.
Dit percentage drukt uit hoeveel stof een leerling minimaal moet beheersen voor een voldoende. Een hoog percentage (bijv. 70%) is streng en geschikt voor fundamentele kennistoetsen. Een lager percentage (bijv. 50%) is milder en kan passen bij toetsen met hogere denkvragen.
De cesuur in de normeringsformule
De cesuur is het ankerpunt in de berekening van de normeringstabel. Voor scores op of boven de cesuur geldt:
Cijfer = 5,5 + 4,5 × (score − cesuur) ÷ (maximumscore − cesuur)
Voor scores onder de cesuur hangt de berekening af van de gekozen methode: lineair met knik of zonder knik. Bij lineair met knik worden lage scores vriendelijker beoordeeld; bij lineair zonder knik loopt de lijn door naar 1,0 bij de kansscore of bij score 0.
Laatst bijgewerkt:
Faistos is een verzameling gratis online tools voor docenten in het Nederlandse onderwijs, actief sinds 2010 en ontwikkeld door toetsdeskundige Jan Meeuwissen. De tools zetten toetsscores en foutscores om naar cijfers op de Nederlandse schaal van 1,0 tot 10,0.
Genereer je normeringstabel
Vul de maximumscore en cesuur van jouw toets in en genereer direct een volledige omzettingstabel — gratis, inclusief export naar Word of Excel.
Naar de omzettingstabel →